Bệnh Tiểu Đường, Những Nghiên Cứu Của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

1
1368
Benh-tieu-duong-canh-bao-cua-to-chuc-y-te-the-gioi
Bệnh Tiểu Đường, Những Nghiên Cứu Của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)

Bệnh tiểu đường đã tăng chóng mặt trong vòng 3 thập kỷ gần đây.

Đây là một căn bệnh có khả năng gây tử vong cao, với các biến chứng vô cùng nguy hiểm. Nó làm hỏng các mạch máu trong cơ thể, dẫn tới bị mù, đột quỵ các bệnh về tim mạch, bệnh thận, bại liệt… Có nhiều loại thuốc cũng như biện pháp và cách thức để điều trị, vậy tại sao những người mắc bệnh tiểu đường lại ngày càng nặng hơn?

Số người sống chung với căn bệnh có khả năng gây tử vong cao này đã tăng gấp bốn lần kể từ năm 1980, lên hơn 400 triệu người, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đây là số liệu thống kê từ những người đã từng đi khám tại bệnh viện.
WHO cho biết Trên toàn thế giới, bệnh tiểu đường đã giết 1,5 triệu người trong năm 2012, và hơn 2,2 triệu người khác chết do các bệnh khác gây ra từ biến chứng của bệnh tiểu đường.

Trong Báo cáo về bệnh đái tháo đường Toàn cầu đầu tiên của WHO, tổ chức này đề xuất một phương pháp “mọi chính phủ và toàn xã hội chung tay ngăn chặn bệnh tiểu đường” là cần thiết để giải quyết căn bệnh này, chi phí ước tính 827 tỷ đô la mỗi năm cho việc chăm sóc bệnh nhân và thuốc men.
Những phát hiện của báo cáo WHO được công bố trên tạp chí y khoa Lancet của Anh, nhưng nó cũng cho thấy sự bất bình đẳng giữa các quốc gia.

Vì việc chẩn đoán bệnh và các nghiên cứ chuyên sâu, cũng như thuốc men và phương pháp điều trị có thể dễ dàng tiếp cận hơn ở các quốc gia có thu nhập cao.
Còn ở các nước có thu nhập trung bình và thấp thì cực kỳ khó khăn do việc tuyên truyền, ý thức về bệnh của người dân cũng như thống kê những người mắc bệnh.

Vậy bệnh tiểu đường là gì?

Bệnh tiểu đường là một căn bệnh mãn tính gây ra khi cơ thể không có khả năng sản xuất đủ insulin để điều chỉnh lượng đường trong máu – hoặc đường huyết trong máu.
Tăng lượng đường trong máu có thể làm tổn thương tim, mạch máu, mắt, thận và dây thần kinh. Đường huyết thấp bất thường có thể gây co giật và mất ý thức.
Bệnh tiểu đường loại 1 hiện tại chưa thể chữa khỏi hẳn được và người bị bệnh cần phải dùng insulin hàng ngày để điều trị.

rau-xanh-thuc-pham-tot-cho-nguoi-bi-tieu-duong
Rau xanh thực phẩm tốt nhất cho người mắc tiểu đường

Bệnh tiểu đường loại 2 – là hậu quả từ việc sử dụng insulin nhưng không hiệu quả của những người mắc bệnh tiểu đường loại 1 – bệnh này thường thấy ở người cao tuổi và phổ biến hơn nhiều nó bị ảnh hưởng bởi lối sống, các yếu tố di truyền và chế độ ăn uống thiếu hiểu biết của người bệnh.
Thiếu dung nạp glucose (IGT) và giảm đường huyết lúc đói (IFG) làm mức đường huyết trong máu tăng cao, tuy chưa ở mức độ tiểu đường nhưng vẫn làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.
Ngoài ra, bệnh tiểu đường cũng có thể phát triển ở phụ nữ mang thai, làm tăng nguy cơ biến chứng và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 dài hạn.

Tại sao bệnh tiểu đường lại tăng?

WHO cho biết, từ năm 1980 đến năm 2014, tỷ lệ người lớn mắc bệnh tiểu đường đã tăng từ 4,7% lên 8,5% trên toàn thế giới (từ 108 triệu lên 422 triệu người). Sự gia tăng này phản ánh “về số lượng những người thừa cân hoặc béo phì trên khắp thế giới.”

Những nghiên cứu chính của WHO về tập thể dục:

  • Trong năm 2010 gần một phần tư trưởng thành (18 tuổi trở lên), “không luyện tập thể dục đầy đủ”.
  • Thậm chí đáng báo động hơn là việc không tập luyện thể thao của các thanh thiếu niên trong đó nữ giới chiếm 84%, và nam giới là 78%.
  • Tới năm 2014, theo một nghiên cứu mới cho thấy cứ 5 người lớn trên 18 tuổi lại có một người thừa cân, và cứ 1 trong số 10 người thừa cân đó bị bệnh béo phì.

Quốc gia nào bị ảnh hưởng nhiều nhất?

Báo cáo cũng cho biết: “Tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường tăng nhanh nhất ở các nước có thu nhập thấp và trung bình”.
Sự gia tăng nhanh chóng theo tỷ lệ phần trăm ước tính lớn nhất là ở Tây Thái Bình Dương, châu Phi, Đông Nam Á và Đông Địa Trung Hải.
Tỷ lệ tử vong ở người lớn do đường huyết cao xảy trên toàn cầu, đặc biệt tại các khu vực châu Phi, Đông Địa Trung Hải và Đông Nam Á bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Vậy chúng ta cần phải làm gì?

“Một số yếu tố xấu sẽ là nguy cơ cho bệnh tiểu đường loại 2 – chẳng hạn như di truyền, dân tộc và tuổi tác – là những yếu tố tự nhiên không thể thay đổi”, nhưng cũng có những yếu tố khác.
Chẳng hạn như cân nặng, chế độ ăn uống, tập thể dục và hút thuốc, cũng là những nguyên nhân chính gây ra bệnh tiểu đường loại 2.

“Mỗi cá nhân, cần phải cải thiện chế độ ăn uống một cách triệt để và phải tập luyện thể thao thường xuyên để ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự phát triển của bệnh tiểu đường loại 2 ở những người đang bị bệnh hoặc có nguy cơ bị bệnh cao.”

Còn về thuốc để điều trị bệnh tiểu đường thì sao?

Về các công nghệ để chuẩn đoán và điều trị bệnh tiểu đường ở các nước có thu nhập thấp và trung bình thấp như việt nam chúng ta thì ít được tiếp cận hơn do đó việc sử dụng insulin vẫn là chủ yếu.
Có rất ít sự cạnh tranh giữa các nhà sản xuất đa quốc gia nên giá cả có thể tăng cao hơn khi nhiều người mắc bệnh và có nhu cầu điều trị đặc biệt là tại các nước có thu nhập thấp.

Về việc sử dụng insulin nếu như được đấu thầu, lựa chọn nhà cung cấp, lựa chọn sản phẩm và thiết bị phân phối có thể tác động rất lớn tới ngân sách và chi phí mà người bệnh phải bỏ ra.
Ví dụ, ở Mozambique, insulin được mua từ các nhà bán sỉ địa phương đắt hơn 25% đến 125% so với giá mua thông qua đấu thầu quốc tế.

Báo cáo cũng cho biết “Chỉ 23% các quốc gia có thu nhập thấp (tức sáu nước) báo cáo rằng insulin có sẵn, trái ngược với 96% các nước có thu nhập cao (54 quốc gia).
“Mức độ sẵn có insulin của WHO tại Khu vực Châu Mỹ và khu vực châu Âu cao hơn gấp đôi so với khu vực châu Phi và khu vực Đông Nam Á,”.

Vậy thì liệu có biện nào để cải thiện?

WHO cho biết kết quả cuộc khảo sát tại các quốc gia về bệnh không lây nhiễm năm 2015 đưa ra một “điểm nhấn toàn cầu đáng khích lệ” rằng các nước đang có biện pháp nhằm giảm thiểu bệnh tiểu đường.
“Gần ba phần tư quốc gia có chính sách cho bệnh tiểu đường trên toàn bộ người dân được thực hiện bằng nguồn tài trợ chuyên dụng, các nước cũng đang hành động ở cấp chính sách để giải quyết chế độ ăn uống không lành mạnh và không luyện tập thể thao đều độ”.

May-do-duong-huyet
Máy đo đường huyết

Nhưng WHO cảnh báo rằng chính sách cần được chuyển thành hành động, hiện chưa đến một nửa số quốc gia có các hướng dẫn hoặc tiêu chuẩn quốc gia về bệnh tiểu đường để thực hiện điều này, một phương pháp phối hợp là cần thiết.

“Tất cả mọi người đều phải đóng góp một vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn và đẩy lùi bệnh tiểu đường – từ chính phủ, các đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, người bị tiểu đường, những người chăm sóc họ, nhà sản xuất thực phẩm, các công ty cung cấp thuốc và công nghệ, và toàn xã hội đều là những bên liên quan”.
“Nói chung, tất cả chúng ta đều có thể đóng góp đáng kể để ngăn chặn sự gia tăng bệnh tiểu đường và cải thiện cuộc sống của những người sống chung với căn bệnh này”.