Cà gai leo và những tác dụng trong việc điều trị bệnh gan

0
1580
ca-gai-leo
Cà gao leo và những tác dụng điều trị bệnh

Tất cả mọi thứ bạn cần biết về cà gai leo

***  Cà gai leo có tác dụng trong điều trị các bệnh về gan, chữa phong thấp, chảy máu chân răng, say rượu… Theo đông y, cà gai leo có vị hơi the, tính ấm, không có độc tính, có tác dụng tán phong thấp, đau lưng, nhức xương, tiêu độc, tiêu đờm, trừ ho, giảm đau, cầm máu, trị rắn cắn, viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ. Trong đó tác dụng điều trị các bệnh về gan, nhất là viên gan B đã được chứng mình rất nhiều nghiên cứu khoa học.

Mô tả về cây cà gai leo

  • Cà gai leo có tên khoa học là Solanum hainanense hoặc Solanum procumbens Lour., thuộc họ Cà (Solanaceae).
  • Cây mọc hoang nhiều nơi ở khắp cả nước ta như các tỉnh miền Bắc cho tới Huế, Lào, Campuchia…

Cà gai leo là cây nhỏ leo, sống nhiều năm, dài khoảng 1m hay hơn. Thân hóa gỗ ở gốc, nhẵn, phân cành nhiều; cành non tỏa rộng, phủ lông hình sao và có rất nhiều gai cong màu vàng. Lá mọc so le có hình bầu dục hay thuôn, gốc tròn đầu tù, mặt trên sẫm hơn, mặt dưới màu nhạt và phủ đầy lông tơ màu trắng, hai mặt lá đều có gai ở gân chính, cuống lá cũng có gai.

Hoa màu tím nhạt mọc thành xim 2–5 hoa ở kẽ lá. Quả mọng, hình cầu nhẵn, cuống dài, màu vàng sau này chuyển thành màu đỏ, bên trong chứa hạt hình thận màu vàng. Mùa hoa vào tháng 4–6 và mùa quả khoảng 7–9.

Bộ phận dùng làm thuốc là. Rễ, cành, lá và cả quả, thu hái quanh năm, rửa sạch, thái nhỏ, phơi hay sấy khô. Có thể dùng tươi.

Thành phần hóa học chính như rễ có alcaloid, tinh bột, flavonoid. Dây có alcaloid. Cây được dùng trị phong thấp, sâu răng, đau nhức các đầu gân xương, cảm cúm, ho, ho gà, dị ứng. Còn dùng trị rắn độc cắn, giải độc rượu, bia, chống say tàu xe…

Một số công trình nghiên cứu công dụng của cây cà gai leo cho kết quả rất tốt làm thuốc chữa viêm gan đặc biệt là viêm gan B mạn tính thể hoạt động, trong khi thuốc tây chữa bệnh này thường quá đắt và có nhiều tác dụng phụ.

Xem thêm về:

Một số nghiên cứu khoa học tiêu biểu về cà gai leo

***  Cà gai leo bắt đầu được các nhà khoa học quan tâm và nghiên cứu từ những năm 1980. Cho đến nay đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về cây Cà gai leo trong đó phải kể đến 2 đề tài nghiên cứu cấp nhà nước, 4 luận án tiến sĩ và nhiều đề tài cấp cơ sở khác. Các đề tài nghiên cứu khoa học đã làm sáng tỏ thêm thành phần hoạt chất, tác dụng, hiệu quả của dược liệu Cà gai leo với bệnh gan.

1. Hỗ trợ điều trị viêm gan vi rút, đặc biệt là viêm gan virút B

*  Có một số bài thuốc chữa viêm gan B bằng Cà gai leo rất hiệu quả. Hoạt chất trong Cà gai leo, tiêu biểu là dược chất glycoalcaloid có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virút, đặc biệt là viêm gan B, tăng cường miễn dịch và cải thiện các triệu chứng của bệnh:

Năm 1999, đề tài luận án tiến sĩ y học: “Một số đặc điểm lâm sàng, siêu cấu trúc gan và hiệu quả bước đầu điều trị bệnh nhân viêm gan virut B mạn hoạt động bằng thuốc Cà gai leo” của bác sĩ Trịnh Thị Xuân Hòa đã thử nghiệm lâm sàng sản phẩm chứa Cà gai leo tại Bệnh viện Quân y 103 cho thấy bệnh nhân sau khi sử dụng sản phẩm chứa Cà gai leo đã cải thiện đáng kể các triệu chứng chán ăn, mệt mỏi, vàng da, men gan trở về bình thường nhanh sau 2 tháng. Đặc biệt sau 3 tháng sử dụng, hầu hết các bệnh nhân đều giảm nồng độ vi rút trong máu rõ rệt, thậm chí đã ghi nhận trường hợp âm tính virus.

2. Tác dụng làm chậm sự tiến triển của xơ gan

  • Các hoạt chất trong Cà gai leo, đặc biệt là dược chất glycoalcaloid có tác dụng làm chậm sự tiến triển của xơ và giảm mức độ xơ giai đoạn sớm.

Hai công trình nghiên cứu khoa học 1987-2000 của Viện dược liệu Trung ương là “Nghiên cứu tác dụng ức chế quá trình xơ của Cà gai leo trên mô hình gây xơ gan thực nghiệm” và “Nghiên cứu tác dụng trên collagenase của Cà gai leo”, đã công bố Cà gai leo là dược liệu tác dụng ngăn chặn xơ gan rõ rệt.

Những công trình nghiên cứu sau này cũng khẳng định cho kết quả nghiên cứu trước đó là đúng.

3. Tác dụng khác của cà gai leo giúp giải độc gan, hạ men gan

***  Các hoạt chất trong dịch chiết Cà gai leo giúp giải độc và hạ mem gan rất tốt. Các hoạt chất đó có tác dụng bảo vệ gan. Ngoài ra, chúng còn giúp hạn chế hủy hoại tế bào gan và hạ men gan nhanh.

Năm 1998, trong luận án tiến sĩ y học của Nguyễn Phúc Thái do PGS.PTS. Nguyễn Khắc Hải và GS.TS Nguyễn Phúc Hưng cho thấy: Dịch chiết từ cây Cà gai leo có tác dụng đáng kể trong việc bảo vệ gan dưới tác dụng độc của TNT, thể hiện rõ thông qua việc hạn chế hủy hoại tế bào gan; hạn chế việc tăng trọng lượng gan do nhiễm độc TNT và giảm bớt các biểu hiện tổn thương gan trên tiêu bản vi thể.

4. Tác dụng chống oxy hóa, ức chế một số dòng ung thư

*  Dịch chiết toàn phần từ cây Cà gai leo có tác dụng chống oxy hóa rất tốt. Nó còn chống viêm làm giảm tổn thương do oxy hóa gây ra ở gan, bảo vệ gan.

  • Trong nghiên cứu của TS. Nguyễn Thị Bích Thu cùng cộng sự về Cà gai leo đã công bố dịch chiết toàn phần từ cây Cà gai leo và Glycoalcaloid đều có tác dụng chống oxy hóa có ý nghĩa tương ứng là 47,5% và 38,1%.
  • Dịch chiết Cà gai leo cũng đã được chứng minh tác dụng ức chế được một số dòng tế bào ung thư do virut như tế bào ung thư gan (Hep 3B, PLC/PRF), ung thư cổ tử cung…. Ngoài ra, nó còn ức chế được gen gây ung thư do vi rút.

Theo đông y cà gai leo còn có nhiều tác dụng hơn nữa

1. Chữa viêm gan, xơ gan, hỗ trợ chống ung thư gan

  • Chuẩn bị: 30g cà gai leo, 10g dừa cạn và 10g diệp hạ châu,
  • Dùng tất cả nguyên liệu đem sao vàng rồi sắc lên uống,
  • Uống mỗi ngày 1 thang cho đến khi các biểu hiện bệnh thuyên giảm.

2. Phòng bệnh về gan bằng cà gai leo

  • Chuẩn bị nguyên liệu: 30g cà gai leo và 1 lít nước
  • Bỏ tất cả nguyên liệu vào trong nồi rồi bắc lên nấu cho đến khi còn 300ml nước thì tắt bếp.
  • Chia ra uống 3 lần trong ngày.

3. Cà gai leo chữa rắn cắn

  • Lấy khoảng 30g đến 50g rễ cà gai leo tươi, rửa sạch, giã nhỏ rồi hòa với khoảng 200ml nước.
  • Cho người bị rắn cắn uống ngay, dùng 2 lần trong ngày.
  • Ngày thứ 2 dùng 30g rễ cà gai leo khô đem sao vàng, sắc nước dùng 2 lần trong ngày.
  • Áp dụng từu 3 đến 5 ngày là sẽ khỏi hẳn.

4. Chữa phong thấp

  • Chuẩn bị nguyên liệu: 20g cà gai leo, 20g vỏ chân chim, 20g rễ đau xương, 20g rễ cỏ xước, 20g dây mấu, 20g rễ tầm xuân,
  • Cho tất cả nguyên liệu đem nấu nước và dùng uống hết trong ngày.

5. Chữa ho, ho gà

  • Chuẩn bị nguyên liệu: 10g rễ cà gai leo và 30g lá chanh,
  • Cho nguyên liệu vào nồi nước nấu lên để tinh chất tan hết trong nước,
  • Chia ra uống hết 2 lần trong ngày.

6. Chữa sưng chân răng

  • Lấy 4g hạt cà gai leo tán nhỏ cho vào chén đồng cùng 1 ít sáp ong,
  • Đốt lên và xông khói vào chân răng,
  • Áp dụng mỗi ngày 1 lần, sau vài ngày sẽ khỏi.

7. Chữa phong tê thấp, nhức mỏi, đau lưng

  • Chuẩn bị nguyên liệu: 10g cà gai leo, 10g thổ phục linh, 10g dây gấm, 10g kê huyết đằng, 10g lá lốt,
  • Cho các nguyên liệu trong cùng 1 thang rồi sắc uống trong ngày,
  • Dùng liên tục trong 1 tháng sẽ thấy có cải thiện.

8. Bài thuốc giải rượu bằng cà gai leo

  • Thông thường dân gian vẫn lưu truyền cách dùng 50g cà gai leo khô hãm với nước như chè xanh rồi cho uống thay nước. Cách này vừa giúp nhanh tỉnh rượu vừa không gây hại cho gan.

Nano curcumin là gì? Có những tác dụng nào đối với sức khỏe

Lưu ý khi sử dụng cà gai leo

*  Chỉ nên dùng với một lượng vừa đủ, phù hợp với việc điều trị bệnh. Không nên dùng cho trẻ dưới 6 tuổi vì lúc này cơ thể còn yếu, hệ miễn dịch chưa phát triển đầy đủ, gan vẫn chưa hoàn thiện để hoàn thành các chức năng của mình.

Phụ nữ đang mang thai nên tránh không được sử dụng, nếu bắt buộc phải sử dụng thì phải được sự tư vẫn kỹ từ bác sỹ. Trong thời kỳ cho con bú cũng không nên dùng cà gai leo vì có thể ảnh hướng đến tuyến sữa, ảnh hưởng đến dưỡng chất mà bé được cung cấp từ mẹ. Nếu dùng cần có sự cho phép của bác sĩ.

Các sản phẩm của cà gai leo