Táo Bón Ở Trẻ Em, Nguyên Nhân Triệu Chứng Và Phương Pháp Điều Trị

0
480

Táo bón ở trẻ em Tất cả mọi thứ cần biết về táo bón ở trẻ em

Táo bón là một vấn đề rất phổ biến và rất thường xuyên gặp ở trẻ em. Hầu hết mọi trẻ em, khi đi ngoài khó khăn, phân cứng, ở mức độ ít thường xuyên hơn bình thường. Và có thể nói rằng táo bón ở trẻ em là sự tắc nghẽn phân khi đi ngoài, trong trường hợp trẻ không mắc chứng bệnh cụ thể nào, hoặc không phát hiện ra nguyên nhân của táo bón, thì trường hợp này được gọi là táo bón tự phát.

Và quan trọng nhất là táo bón cần phải được phát hiện sớm để ngăn chặn và điều trị kịp thời tránh để nó lâu dài, việc điều trị sẽ khó khăn và có thể trở thành mãn tính.

Ruột của trẻ, khi nào thì được gọi là bình thường?

Hầu hết cha mẹ thường rất lo lắng về những thói quen đi ngoài của trẻ, sự lo lắng này có thể bắt đầu từ khi trẻ em mới vừa được sinh ra. Và mỗi đứa trẻ đều có sự khác nhau, sự khác nhau này cũng có thể được thay đổi khá nhiều, và đó là những gì hoàn toàn bình thường ở mọi trẻ em.

benh-tao-bon-o-tre-em
Bệnh táo bón ở trẻ em nguyên nhân và điều trị

Trẻ sơ sinh có thể mở dạ dày của chúng để đi cầu một hoặc nhiều lần mỗi ngày, tần suất của những lần đi ngoài bao nhiêu thì không quan trọng. Mà quan trong là phân có mềm và dễ đi hay không.

Trẻ sơ sinh bú sữa mẹ có khuynh hướng đi ngoài phân có màu vàng, mù tạt. Điều này là do sữa mẹ có những thành phần giúp cho hệ tiêu hóa của trẻ hấp thụ tốt hơn so với sữa công thức, trẻ sơ sinh khi được nuôi bằng sữa mẹ sẽ có hệ tiêu hóa tốt hơn, chúng có thể hấp thụ tốt mọi loại thức ăn sau này. Và chúng có thể không đi ngoài cả một tuần mà không có vấn đề gì.

Trong khi trẻ sơ sinh bú bình cần phải mở ruột của mình để đi ngoài hàng ngày, phân thường có kích thước lớn hơn. Phân của những trẻ em bú bình cũng thường có mùi hôi hơn (giống phân người lớn).

Việc thay đổi màu sắc phân của trẻ không phải là không phổ biến và đồng nhất từ ngày này sang ngày khác. Nhưng bất kỳ sự thay đổi nào kéo dài và dẫn đến sự khó khăn khi đi ngoài của trẻ, tần xuất đi ngoài và phân ít thường xuyên hơn thì có thể con bạn đã bị táo bón.

Khi trẻ được cai sữa và bắt đầu ăn những thức ăn khác, phân của chúng sẽ thay đổi về màu sắc và mùi. Tần suất đi ngoài cũng có thể tiếp tục thay đổi. Lúc này phân trở nên dày hơn có màu tối hơn và mùi hôi hơn nhiều. Và nếu để ý bạn sẽ nhận ra rằng phân của bé sẽ thay đổi tùy thuộc vào những gì bạn cho bé ăn.

Khi em bé nhà bạn lớn lên thành một đứa trẻ, bạn có thể thấy sự thay đổi phân cũng như tần xuất đi ngoài của trẻ, tất cả đều phụ thuộc vào những gì trẻ đã ăn.

Ruột của trẻ – như thế nào được gọi là bất thường?

Như bạn đã biết, có sự thay đổi lớn trong dạ dày của trẻ, phụ thuộc vào độ tuổi, và những gì mà chúng được cho ăn. Đó là một sự thay đổi hoàn toàn bình thường ở mọi đứa trẻ, ở giai đoạn này trẻ có thể đi ngoài từ một lần tới ba lần trong ngày là phổ biến.

Còn nếu số lần đi ngoài ở mức độ ít hơn thì khả năng trẻ bị táo bón là rất cao. Tuy nhiên cũng còn tùy thuộc vào phân, nếu phân mềm thời gian đi ngoài nhanh chóng và dễ dàng thì không có vấn đề gì phải lo.

Trẻ em bú sữa mẹ ít khi bị táo bón vì trong sữa mẹ lượng dinh dưỡng được cân bằng ở mức tuyệt đối để giúp trẻ phát triển tốt, và đồng đều về mọi mặt, hệ tiêu hóa của trẻ được hấp thụ tốt do đó phân cũng sẽ mềm và dễ đi ngoài hơn.

Còn về vấn đề tiêu chảy, khi đó phân sẽ loãng và đi ở mức nhiều hơn bình thường. Những trẻ sơ sinh bú sữa mẹ thường rất ít bị tiêu chảy so với các bé khác, vì sữa mẹ có tác dụng bảo vệ chống lại vi trùng có thể gây tiêu chảy.

Táo bón là gì?

Táo bón ở trẻ em hoặc trẻ sơ sinh có nghĩa là bị một, một vài hoặc tất cả những trường hợp sau:

  • Gặp khó khăn trong lúc rặn phân ra ngoài, sợ đi ngoài
  • Đau trong lúc cố gắng rặn phân ra ngoài, đôi khi có một chút máu nhỏ ở tả hoặc trên giấy vệ sinh, do một vết rách nhỏ ở da hậu môn
  • Đi ngoài ít thường xuyên hơn bình thường
  • Phân ít hơn, cứng (và đau),

Các triệu chứng khác của táo bón

 táo bón có thể gây ra:

  • Đau bụng
  • Sự sự chán ăn
  • Cảm thấy khó chịu
  • Thay đổi hành vi, chẳng hạn như dễ cáu kỉnh hoặc không vui
  • Bồn chồn, lo lắng và những dấu hiệu khác khi đứa trẻ cần phải đi vệ sinh
  • Cảm thấy chóng mặt (buồn nôn).

Táo bón nặng có thể gây ra sự co thắt (nơi một số lượng phân rất lớn bị mắc kẹt trong trực tràng). Điều này có thể gây ra các triệu chứng khác. Đặc biệt, điều này có thể khiến trẻ thường xuyên đi ngoài với lượng phân rất loãng hoặc có chất nhờn, khiến cha mẹ hiểu nhầm con mình có thể bị tiêu chảy.

Các loại táo bón ở trẻ em và trẻ sơ sinh

Táo bón tự phát

Hầu hết trẻ em bị táo tự phát, từ tự phát có nghĩa là không rõ nguyên nhân, và hầu hết các trường hợp trẻ em bị táo bón là không biết lý do.

Cơn táo bón ngắn. Thông thường trẻ em và trẻ sơ sinh bị táo bón nhẹ trong một ngày. Và có thể giải quyết nhanh chóng, thường không cần điều trị y tế.

Táo bón lâu dài. Cứ khoảng 3 trẻ bị táo bón lại có một trẻ bị kéo dài, và nó cũng được gọi là táo bón tự phát mãn tính.

Táo bón do bệnh tật hoặc các nguy cơ tiềm ẩn. Thường không phổ biến, táo bón thường rất hiếm khi gặp ở các trường hợp này, một số lưu ý có thể gây ra những trường hợp táo bón hiếm hoi này la:

  • Một số vấn đề về thần kinh.
  • Một tuyến giáp kém (suy giáp).
  • Cystic xơ hóa.
  • Bệnh hiếm gặp ở sự phát triển bất thường của ruột, chẳng hạn như bệnh Hirschsprung. Là một tác dụng phụ của một số loại thuốc mà một đứa trẻ phải dùng khi điều trị một loại bệnh khác.
  • Các triệu chứng tiết niệu – chẳng hạn như đi một lượng lớn nước tiểu, nước tiểu có màu tối hoặc có mùi hôi.
  • Phân màu rất nhạt (đặc biệt là khi nước tiểu cũng có màu tối).

Vậy có cần thiết phải xét nghiệm không? Câu trả lời là không các xét nghiệm thường không cần thiết để chẩn đoán táo bón. Bác sĩ có thể đưa ra nhiều câu hỏi khác nhau liên quan đến chế độ ăn uống của trẻ, tần xuất đi ngoài và phân như thế nào, sau đó thực hiển kiểm tra để loại trừ các nguyên nhân thứ cấp của táo bón.

Nguyên nhân gây táo bón tự phát?

Tự phát có nghĩa là không có bệnh hoặc nguyên nhân gây táo bón. Tuy nhiên, người ta cho rằng các yếu tố khác nhau có thể góp phần vào việc hình thành bệnh táo bón, hoặc có thể làm cho nó trở nên nghiêm trọng hơn. Chúng bao gồm chế độ ăn uống, phân giữ và các yếu tố về cảm xúc.

Chế độ ăn

Các yếu tố ăn uống có thể ảnh hưởng tới táo bón là:

  • Không ăn đủ thức ăn có chất xơ (phần thô của thức ăn không được tiêu hóa và nằm trong ruột).
  • Uống nước không đủ.

Trong những trường hợp này phân có xu hướng trở nên khô hơn, và khó khăn hơn trong việc đi ngoài khi có ít chất xơ và chất lỏng trong ruột.

Phân giữ

Là khi trẻ có cảm giác muốn đi ngoài nhưng tìm đủ mọi cách để chống lại việc đó. Trẻ ngồi tì mạnh xuống ghế và cố phớt lờ đi cảm giác bồn đi cầu. Điều này khá phổ biến, trẻ có thể siết chặt mông của mình để cố gắng ngăn phân ra khỏi và có vẻ hơi bồn chồn.

Bạn có thể nhìn thấy những vết ố của phân trên quần của trẻ, thường là khi chúng không thể giữ được lâu hơn nữa. Trẻ càng giữ lâu, phân càng lớn. Cuối cùng đứa trẻ vẫn phải đi nhưng phân lớn thì khó hơn và thường đau hơn.

Ở hậu môn của trẻ có thể bị nứt do cố nhịn trong thời gian lâu kiến phân trở nên to hơn và càng đau hơn khi phải cố gắng để rặn phân ra những lần sau. Vì vậy đứa trẻ có xu hướng chống lại không muốn rặn thêm phân ra ngoài. Vì thế chúng có thể không thích nhà vệ sinh lạ hoặc có mùi chẳng hạn như ở trường học hoặc trong các kỳ nghĩ, khi đó trẻ dường như muốn từ bỏ mọi thứ cho đến khi về nhà.

Các vấn đề về cảm xúc

Bệnh táo bón có thể trở nên nghiêm trọng và khó chịu hơn do thay đổi môi trường xung quanh hoặc thói quen. ví dụ như khi chuyển nhà.

Táo bón tự phát là gì?

Táo bón tự phát thường gặp nhất là ở trẻ em trong độ tuổi từ 2 tới 4 tuổi, tuy nhiên trẻ lớn hơn hoặc nhỏ hơn vẫn có thể bị ảnh hưởng. Các triệu chứng của nó bao gồm:

  • Mỗi khi trẻ cố gắng rặn phân ra ngoài, có cảm giác khó chịu hoặc đau khổ
  • Đôi khi trẻ đi ngoài với phân lỏng hoặc có chất nhờn, khiến cha mẹ hay bị lầm lẫn bởi bệnh tiêu chảy.
  • Đứa trẻ cũng có thể trở nên cáu kỉnh, ăn ít, cảm thấy bị bệnh, thỉnh thoảng có những cơn đau bụng và thường khó chịu.

Điều trị táo bón vô căn  như thế nào?

Thuốc nhuận tràng

Táo bón vô căn đã kéo dài thường được điều trị bằng thuốc nhuận tràng. Bác sĩ sẽ tư vấn về loại và những điều cần thiết khác.

Điều này phụ thuộc vào một số yếu tố như độ tuổi của trẻ, mức độ nghiêm trọng của táo bón. Thuốc nhuận tràng cho trẻ em thường ở dạng bột, gói để hòa thành nước uống hoặc dạng lỏng như xi-rô và chúng thường được chia làm hai loại.

Macrogols (còn được gọi là polyethylene glycols) là một loại thuốc nhuận tràng kéo chất lỏng vào ruột, giữ cho phân mềm. Chúng còn được gọi là thuốc nhuận tràng thẩm thấu.

Thuốc nhuận tràng kích thích. Xử dụng thuốc này để kích thích ruột khiến cho trẻ dễ dàng đi ngoài hơn. Có nhiều loại thuốc nhận tràng kích thích khác nhau như Sodteium picosulfa, bisacodyl, senna và docusate sodium trẻ em sẽ được sẽ được bác sĩ khám và kê đơn để điều trị.

Sử dụng thuốc nhuận tràng vài tuần sau khi táo bón đã dịu đi và thói quan đi cầu thường xuyên đã được thiết lập. Đây gọi là điều trị duy trì, vì vậy tổng thời gian điều trị có thể kéo dài trong một hoặc vài tháng.

Không tự ý ngưng sử dụng thuốc nhuận tràng một cách đột ngột, ngưng thuốc nhuận tràng đột ngột có thể làm bệnh táo bón tái phát nhanh tróng, bác sĩ thường sẽ khuyên giảm dần liều lượng trong một thời gian tùy vào tần xuất đi cầu của trẻ và phân trở lại bình thường ở mức độ nào. Ở một vài trường hợp hiếm hoi có thể phải điều trị bằng thuốc nhuận tràng trong nhiều năm.

Điều trị ép buộc – nếu cần

Các phương pháp điều trị tương tự như những gì được liệt kê ở trên. Sự khác biệt là sử dụng liều thuốc nhuận tràng cao hơn để giải quyết số lượng lớn phân ngăn chặn ở phần cuối cùng của ruột (thực tràng).

Thứ hai, thuốc nhuận tràng cũng cần được sử dụng lâu hơn, như điều tri duy trì. Mục đích là để ngăn chặn sự tích tụ của phân cứng định kỳ trở lại, và do đó sẽ ngăn chặn sự tái phát của bệnh táo bón, là kết quả của việc điều trị duy trì.

Trực tràng mở rộng dần dần có thể trở lại kích thước bình thường và hoạt động trở lại bình thường. Táo bón khi đó sẽ khó tái diễn.

Nếu ngưng thuốc nhuận tràng trong thời gian quá sớm bệnh táo bón có thể bắt đầu hình thành lại trong trực tràng và khó có thể phục hồi lại như bình thường.

Điều trị để loại bỏ phân bị ảnh hưởng từ trực tràng có thể mất một thời gian và sẽ rất khó khăn cho cả bạn và trẻ. Có khả năng con bạn sẽ bị ảnh hưởng bởi những cơn đau bụng nhiều hơn và sẽ có nhiều quần bẩn hơn, nhưng bạn cần phải kiên trì vì tất cả những vấn đề trên chỉ là tạm thời. Làm sạch phân bị ảnh hưởng là một điều cần thiết trong điều trị táo bón.

Ở một số trường hợp hiếm hoi, điều trị phân bị ảnh hưởng không khỏi trẻ có thể được đưa vào điều trị tại bệnh viện. Trong bệnh viện bác sĩ có thể sử dụng các loại thuốc với liều lượng mạnh hơn để làm rỗng ruột, gọi là enemas, nó có thể được đưa qua trực tràng. Ở những trường hợp quá khó khăn trong việc điều trị trẻ có thể sẽ phải bị gây mê toàn thân để phẫu thuật ruột thủ công.

Chế độ ăn

Chế độ ăn uống không nên được chuẩn bị riêng cho trẻ để điều trị táo bón tự phát, bởi vì điều đó không có khả năng giả quyết vấn đề. Tuy nhiên bạn cần điều chỉnh để trẻ có thói quen ăn uống cân bằng tốt. Một chế độ ăn uống cân bằng bao gồm uống nhiều nước,và sử dụng các loại thực phẩm có nhiều chất xơ. Chúng sẽ giúp con bạn găn ngừa táo bón tái phát sau khi đã chữ khỏi.

Làm thế nào có thể ngăn ngừa táo bón ở trẻ em?

Ăn các loại thực phẩm có nhiều chất xơ và uống nhiều nước làm cho phân trong trực tràng của trẻ lớn nhưng mềm nhão ở mức vừa phải dễ dàng khi đi cầu. Ngoài ra tập thể dục nhiều cũng rất hữu ích.

Thực phẩm và chất xơ

Thường được áp dụng khi bé cai sữa và cho trẻ em lớn hơn. Thực phẩm có nhiều chất xơ bao gồm trái cây, rau xanh, ngũ cốc, bánh mì việc thay đổi một chế độ ăn nhiều chất xơ cho trẻ có thể được thực hiện một cách dễ dàng vì nhiều trẻ em thích một chế độ ăn kiêng.

Uống

Nếu em bé bú bình mà bị táo bón, bạn có thể thử cho bé uống nước giữa các lần bú. (Và tuyệt đối không bao giời pha loãng sữa công thức ở những trẻ em không được bú sữa mẹ mà buộc phải bú bình).

Mặc dù ở những trẻ em được bú sữa mẹ thường không bị táo bón bạn cũng có thể cho bé uống nước giữa các lần bú. Ở những trẻ lớn hơn, khi cai sữa bạn có thể cho bé uống nước trái cây pha loãng (và không cần cho thêm đường). Các loại hoa quả và nước trái cây là những thực phẩm rất tốt để bắt đầu cai sữa, đây cũng là những thực phẩm tốt để ngăn ngừa bệnh táo bón.

Khuyến khích trẻ uống nhiều. Tuy nhiên, một số trẻ có thói quen chỉ uống nước ép, đồ uống có ga hoặc sữa để làm dịu cơn khát của chúng. Khi đó những cơn đói của trẻ không còn nữa thì chúng ít có khả năng để ăn các bữa ăn đúng giờ với nhiều chất xơ.

Cố gắng hạn chế những loại đồ uống này, nên lấy nước làm đồ uống chính. Và khi trẻ sử dụng nước trái cây bạn có thể cho trẻ uống nước ép từ lê, hoặc nước ép táo đây là các loại nước trái cây có chứa fructoza hoặc sorbitol có tác dụng nhuận tràng.

Một số mẹo khác có thể hữu ích

tao-bon-o-tre-em
Giúp trẻ đẩy xa bệnh tạo bón

Cố gắng điều chỉnh trẻ em vào thói quen vệ sinh thông thường. Sau khi ăn sáng, trước khi đi học hoặc đi nhà trẻ, thường là tốt nhất. Cố gắng dành nhiều thời gian để trẻ không cảm thấy vội vã.

Khen gợi con bạn khi bé đi ngoài vào bô hoặc nhà vệ sinh. Và không trừng phạt nếu chẳng may điều đó không sảy ra. Cố gắng giữ bình tính và không làm phiền đến việc đi vệ sinh của trẻ.

Nếu bạn để cho con bạn thấy là bạn tức tối, căng thẳng hoặc buồn bã trẻ sẽ cảm thấy lo lắng và vấn đề đi vệ sinh lần sau của trẻ sẽ trở thành một cơn ác mộng. Mục tiêu của chúng ta là cần để trẻ thoải mái và thư giản hết mức có thể.